{"id":2217,"date":"2026-11-09T10:07:06","date_gmt":"2026-11-09T09:07:06","guid":{"rendered":"https:\/\/igeo.ujk.edu.pl\/?p=2217"},"modified":"2026-11-09T10:13:58","modified_gmt":"2026-11-09T09:13:58","slug":"kolejne-pomniki-przyrody-nieozywionej-w-wojewodztwie-swietokrzyskim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/igeo.ujk.edu.pl\/index.php\/2026\/11\/09\/kolejne-pomniki-przyrody-nieozywionej-w-wojewodztwie-swietokrzyskim\/","title":{"rendered":"Kolejne pomniki przyrody nieo\u017cywionej w wojew\u00f3dztwie \u015bwi\u0119tokrzyskim"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif; color: #000000;\">W wojew\u00f3dztwie \u015bwi\u0119tokrzyskim, w gminie Osiek (makroregion Niecka Nidzia\u0144ska, mezoregion Niecka Po\u0142aniecka), ustanowiono trzy nowe pomniki przyrody nieo\u017cywionej. S\u0105 to:<\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif; color: #000000;\">&nbsp;&#8211; g\u0142az \u201eStanis\u0142aw\u201d w miejscowo\u015bci Niekras\u00f3w, <\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif; color: #000000;\">&nbsp;&#8211; g\u0142az \u201eStaszek\u201d w miejscowo\u015bci Tursko Wielkie-Zagumnie (Fot. 1), <\/span><br \/>\n<span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif; color: #000000;\">&nbsp;&#8211; \u201eG\u0142az im. Adama Bienia\u201d w miejscowo\u015bci Ossala (Fot. 2).&nbsp; <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif; color: #000000;\">Ochron\u0105 prawn\u0105 obj\u0119to okaza\u0142e (uwzgl\u0119dniaj\u0105c szeroko\u015b\u0107 geograficzn\u0105) skandynawskie g\u0142azy narzutowe, kt\u00f3rych wyj\u0105tkowe walory naukowe, edukacyjne i krajobrazowe zosta\u0142y potwierdzone w toku prac dokumentacyjnych. Stosowne uchwa\u0142y podj\u0119\u0142a Rada Gminy Osiek, przyczyniaj\u0105c si\u0119 do zachowania cennych element\u00f3w dziedzictwa geologicznego regionu.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif; color: #000000;\">Ustanowienie nowych pomnik\u00f3w jest efektem owocnej wsp\u00f3\u0142pracy Zbigniewa Walenciaka, lokalnego patrioty i pasjonata przyrody, z prof. UJK dr hab. Mari\u0105 G\u00f3rsk\u0105-Zabielsk\u0105 z Instytutu Geografii i Nauk o \u015arodowisku Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. Dzia\u0142ania te wpisuj\u0105 si\u0119 w konsekwentnie realizowane ich inicjatywy na rzecz rozpoznawania, dokumentowania i ochrony skandynawskich eratyk\u00f3w na terenie wojew\u00f3dztwa \u015bwi\u0119tokrzyskiego.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif; color: #000000;\">Pomniki przyrody nieo\u017cywionej stanowi\u0105 szczeg\u00f3lnie cenne \u015bwiadectwo historii geologicznej Ziemi i proces\u00f3w zwi\u0105zanych z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 l\u0105dolod\u00f3w plejstoce\u0144skich. Pe\u0142ni\u0105 wa\u017cne funkcje naukowe, edukacyjne i kulturowe, a jednocze\u015bnie dostarczaj\u0105 istotnych \u015bwiadcze\u0144 geoekosystemowych. Przyczyniaj\u0105 si\u0119 do zachowania geor\u00f3\u017cnorodno\u015bci, wzbogacaj\u0105 walory krajobrazowe regionu, wspieraj\u0105 rozw\u00f3j geoedukacji i geoturystyki oraz wzmacniaj\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105 dotycz\u0105c\u0105 ochrony dziedzictwa przyrodniczego dla przysz\u0142ych pokole\u0144.<\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_2218\" style=\"width: 554px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a style=\"color: #000000;\" href=\"https:\/\/igeo.ujk.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Staszek_Tursko-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2218\" class=\"wp-image-2218\" src=\"https:\/\/igeo.ujk.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Staszek_Tursko-scaled.jpg\" alt=\"Du\u017cy skandynawski g\u0142az narzutowy z wyra\u017an\u0105 grani\u0105 w cz\u0119\u015bci szczytowej. Wymiary g\u0142azu pomierzone: d\u0142ugo\u015b\u0107: 1,70 metra, szeroko\u015b\u0107: 1,35 metra, wysoko\u015b\u0107: 0,80 metra; obw\u00f3d: 4,95 metra. Wymiary obliczone obj\u0119to\u015b\u0107: 0,96 metra sze\u015bciennego, waga: ok. 2,64 tony\" width=\"544\" height=\"410\" srcset=\"https:\/\/igeo.ujk.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Staszek_Tursko-scaled.jpg 2560w, https:\/\/igeo.ujk.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Staszek_Tursko-300x226.jpg 300w, https:\/\/igeo.ujk.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Staszek_Tursko-1024x771.jpg 1024w, https:\/\/igeo.ujk.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Staszek_Tursko-768x578.jpg 768w, https:\/\/igeo.ujk.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Staszek_Tursko-1536x1157.jpg 1536w, https:\/\/igeo.ujk.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Staszek_Tursko-2048x1542.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 544px) 100vw, 544px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-2218\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif; color: #000000;\">Fot. 1. G\u0142az \u201eStaszek\u201d w miejscowo\u015bci Tursko Wielkie-Zagumnie<\/span><\/p><\/div>\n<div id=\"attachment_2219\" style=\"width: 554px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a style=\"color: #000000;\" href=\"https:\/\/igeo.ujk.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Ossala_Glaz-Bienia-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2219\" class=\"wp-image-2219\" src=\"https:\/\/igeo.ujk.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Ossala_Glaz-Bienia-scaled.jpg\" alt=\"Du\u017cy skandynawski g\u0142az narzutowy o wyra\u017anie obtoczonych kraw\u0119dziach z przymocowan\u0105 tablic\u0105 pami\u0105tkow\u0105. Wymiary g\u0142azu pomierzone: d\u0142ugo\u015b\u0107: 1,50 metra, szeroko\u015b\u0107: 1,0 metra, wysoko\u015b\u0107: 0,80 metra; obw\u00f3d: 4,20 metra. Wymiary obliczone: obj\u0119to\u015b\u0107: 0,63 metra sze\u015bciennego, waga: ok. 1,73 tony\" width=\"544\" height=\"410\" srcset=\"https:\/\/igeo.ujk.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Ossala_Glaz-Bienia-scaled.jpg 2560w, https:\/\/igeo.ujk.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Ossala_Glaz-Bienia-300x226.jpg 300w, https:\/\/igeo.ujk.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Ossala_Glaz-Bienia-1024x771.jpg 1024w, https:\/\/igeo.ujk.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Ossala_Glaz-Bienia-768x578.jpg 768w, https:\/\/igeo.ujk.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Ossala_Glaz-Bienia-1536x1157.jpg 1536w, https:\/\/igeo.ujk.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/Ossala_Glaz-Bienia-2048x1542.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 544px) 100vw, 544px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-2219\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"font-family: verdana, geneva, sans-serif; color: #000000;\">Fot. 2. \u201eG\u0142az im. Adama Bienia\u201d przed Szko\u0142\u0105 Podstawow\u0105 w miejscowo\u015bci Ossala<\/span><\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Tekst i fotografie (18.11.2025): M. G\u00f3rska-Zabielska<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W wojew\u00f3dztwie \u015bwi\u0119tokrzyskim, w gminie Osiek (makroregion Niecka Nidzia\u0144ska, mezoregion Niecka Po\u0142aniecka), ustanowiono trzy nowe pomniki przyrody nieo\u017cywionej. S\u0105 to: &nbsp;&#8211; g\u0142az \u201eStanis\u0142aw\u201d w miejscowo\u015bci Niekras\u00f3w, &nbsp;&#8211; g\u0142az \u201eStaszek\u201d w miejscowo\u015bci Tursko Wielkie-Zagumnie (Fot. 1), &nbsp;&#8211; \u201eG\u0142az im. Adama Bienia\u201d w miejscowo\u015bci Ossala (Fot. 2).&nbsp; Ochron\u0105 prawn\u0105 obj\u0119to okaza\u0142e (uwzgl\u0119dniaj\u0105c szeroko\u015b\u0107 geograficzn\u0105) skandynawskie g\u0142azy narzutowe, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2218,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[5,10],"tags":[],"class_list":["post-2217","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-archiwum"],"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/igeo.ujk.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2217","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/igeo.ujk.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/igeo.ujk.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/igeo.ujk.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/igeo.ujk.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2217"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/igeo.ujk.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2217\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2223,"href":"https:\/\/igeo.ujk.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2217\/revisions\/2223"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/igeo.ujk.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2218"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/igeo.ujk.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2217"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/igeo.ujk.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2217"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/igeo.ujk.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2217"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}